Pride Month คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ?
ในช่วงเดือนมิถุนายนของทุกปี เราจะได้ยินคำว่า “Pride Month” บ่อยขึ้น รวมถึงได้เห็นกิจกรรมทางสังคม การเฉลิมฉลอง งานเดินขบวนพาเหรด และแคมเปญต่าง ๆ ที่สนับสนุนความเท่าเทียมและสิทธิของกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQIA+) ทั้งนี้ คำว่า Pride มักถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ในการเรียกร้องให้บุคคลในสังคมและผู้มีอำนาจตระหนักถึงความสำคัญของการมีตัวตนและเสียงของผู้คนที่มีอัตลักษณ์ทางเพศหลากหลาย และสร้างความตระหนักรู้ (awareness) เกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคที่คนกลุ่มนี้เผชิญอยู่ในชีวิตประจำวัน
Pride Month คืออะไร?
Pride Month คือช่วงเดือนมิถุนายนของทุกปี ที่ถูกกำหนดให้เป็นเดือนแห่งความภาคภูมิใจ ของกลุ่มบุคคลผู้มีความหลากหลายทางเพศ หรือที่เรารู้จักกันในนามกลุ่ม LGBTQIA+ ย่อมาจาก
- Lesbian
- Gay
- Bisexual
- Transgender
- Queer/Questioning,
- Intersex
- Asexual
และอื่น ๆ ซึ่งยังมีคำอื่น ๆ อีกมากมายที่สะท้อนตัวตนทางเพศและความหลากหลายของมนุษย์
จุดเริ่มต้นของ Pride Month
จุดเริ่มต้นของ Pride Month เกิดขึ้นจากเหตุการณ์การประท้วงที่เรียกว่า Stonewall Riots ในวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1969 (พ.ศ. 2512) ณ บาร์ชื่อ Stonewall Inn ในย่านกรีนิชวิลเลจ (Greenwich Village) ในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ตำรวจได้เข้าจับกุมผู้ที่มารวมตัวกันในบาร์ เนื่องจากในสมัยนั้น กฎหมายและการเลือกปฏิบัติต่อชาว LGBTQIA+ ยังคงรุนแรง ผู้คนในบาร์และผู้เห็นเหตุการณ์จึงรวมตัวกันเพื่อประท้วงการกระทำอันไม่เป็นธรรมของตำรวจ นำไปสู่การประท้วงและจลาจลที่กินเวลาหลายวัน เหตุการณ์ดังกล่าวถือเป็นจุดเปลี่ยนประวัติศาสตร์ในการขับเคลื่อนสิทธิและเสรีภาพของชาว LGBTQIA+ ในสหรัฐอเมริกาและทั่วโลก
หลังจากเหตุการณ์ Stonewall Riots การเดินขบวนเรียกร้องสิทธิและการเฉลิมฉลอง ก็เริ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี จนกลายเป็น Pride Month ในเดือนมิถุนายน และยังคงเป็นเดือนสำคัญที่ทั่วโลกใช้เป็นโอกาสในการรณรงค์และส่งเสริมให้เกิดความเท่าเทียมแก่กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ
ที่มาของคำว่า “Pride”
ในอดีต บุคคลกลุ่ม LGBTQIA+ ต้องเผชิญความอับอาย ถูกกดขี่ หรือถูกตีตรา (Stigma) จากสังคมมาโดยตลอด จนเกิดการซ่อนเร้นตัวตนเพื่อหลีกเลี่ยงการเลือกปฏิบัติ คำว่า “Pride” ที่หมายถึง “ความภูมิใจ” จึงเปรียบเสมือนการต่อต้านความอับอายเหล่านั้น และ เป็นการประกาศให้สังคมเห็นว่า พวกเขามีคุณค่า และ ควรได้รับสิทธิที่เท่าเทียมเช่นเดียวกับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในการดำรงชีวิต การแต่งงาน การทำงาน การศึกษา หรือการมีปฏิสัมพันธ์ในสังคมโดยปราศจากการเลือกปฏิบัติหรือการล่วงละเมิด
ทำไม Pride Month จึงสำคัญ?
- สร้างความตระหนักรู้และการยอมรับ (Awareness and Acceptance)
Pride Month เป็นช่วงเวลาที่สังคมตื่นตัว และเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็น LGBTQIA+ มากขึ้น ผู้คนได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับอัตลักษณ์ทางเพศ (Gender Identity) รสนิยมทางเพศ (Sexual Orientation) และอคติทางสังคมที่ยังคงมีอยู่ การรณรงค์ในช่วงนี้ทำให้คนทั่วไปได้เปิดใจกว้าง และยอมรับความแตกต่างหลากหลายได้มากขึ้น - ส่งเสริมสิทธิและความเท่าเทียม (Equality and Rights)
ตลอดระยะเวลาหลายสิบปีที่ผ่านมา กลุ่ม LGBTQIA+ ยังคงต้องต่อสู้เพื่อให้ได้มาซึ่งสิทธิขั้นพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในการสมรส การรับรองเพศสภาพตามกฎหมาย การรับบุตรบุญธรรม หรือการเข้าถึงทรัพยากรทางสังคมอย่างเท่าเทียมกัน Pride Month จึงเป็นเวทีใหญ่ที่ทำให้ประเด็นด้านสิทธิมนุษยชนเหล่านี้ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุยและแก้ไขในเชิงกฎหมายและเชิงนโยบาย - สัญลักษณ์แห่งการต่อสู้ทางประวัติศาสตร์ (Historic Struggle)
Pride Month สะท้อนถึงประวัติศาสตร์อันยาวนานของการต่อสู้เพื่อสิทธิและความเสมอภาคของบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ การเฉลิมฉลองในเดือนมิถุนายนจึงเป็นการระลึกถึงผู้ที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจในการขับเคลื่อนสังคมให้ดีขึ้น รวมถึงเป็นการให้เกียรติแก่ผู้ที่เคยเสียสละและถูกกดขี่ในยุคก่อน - การเฉลิมฉลองอัตลักษณ์และชุมชน (Celebration of Identity and Community)
สำหรับหลายคน Pride Month เป็นโอกาสที่จะได้เฉลิมฉลองและแสดงตัวตนอย่างเปิดเผย ปลอดภัย และมีอิสระ กิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงเดือนนี้ เช่น ขบวนพาเหรด (Pride Parade) เวทีเสวนา คอนเสิร์ต หรือการจัดนิทรรศการศิลปะ คือพื้นที่ที่คนในชุมชน LGBTQIA+ จะได้มาแลกเปลี่ยนประสบการณ์และ สนับสนุนกันและกัน สร้างสังคมที่เป็นมิตรและน่าอยู่ยิ่งขึ้น - เปิดพื้นที่ในการศึกษาและพัฒนา (Education and Growth)
ในช่วง Pride Month องค์กร สถาบันการศึกษา บริษัทเอกชน และหน่วยงานภาครัฐหลายแห่งมักจัดกิจกรรมอบรม เสวนา หรืองานวิจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ LGBTQIA+ การเปิดเวทีดังกล่าวช่วยสร้างองค์ความรู้ให้แก่คนรุ่นใหม่และ ทำให้เกิดทัศนคติที่เป็นบวกต่อความหลากหลาย และส่งเสริมให้สังคมมีพัฒนาการทางวิชาการและเชิงปฏิบัติ (Practical Measures) ในการเคารพและปฏิบัติต่อคนทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม
รูปแบบการเฉลิมฉลอง Pride Month
- Pride Parade (ขบวนพาเหรด)
ถือเป็นกิจกรรมสำคัญที่สร้างสีสันให้กับ Pride Month มีทั้งการแต่งตัวที่หลากหลาย แฟชั่นที่แสดงออกถึงเสรีภาพและอัตลักษณ์ การจัดขบวนเดินรณรงค์ในเมืองใหญ่ทั่วโลก เช่น นิวยอร์ก ลอนดอน โตเกียว หรือแม้แต่ในประเทศเพื่อนบ้านของไทย เพื่อสื่อสารว่าสังคมควรยอมรับความหลากหลาย โดยไม่เลือกปฏิบัติหรือกดขี่ - กิจกรรมศิลปะและวัฒนธรรม
งานแสดงภาพถ่าย งานแสดงศิลปะ นิทรรศการ หรือเทศกาลภาพยนตร์ที่เกี่ยวข้องกับ LGBTQIA+ จะถูกจัดขึ้นอย่างแพร่หลาย เพื่อบอกเล่าเรื่องราว สะท้อนถึงปัญหา มุมมอง และอารมณ์ความรู้สึกของผู้คนในชุมชนเหล่านี้ - กิจกรรมเสวนาและให้ความรู้
องค์กรและสถานศึกษาหลายแห่งจะจัดงานเสวนาและอบรม ให้ความรู้เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน กฎหมาย วิธีการปฏิบัติงานในองค์กรเพื่อคำนึงถึงความหลากหลาย การป้องกันการเลือกปฏิบัติ และการสนับสนุนบุคคล LGBTQIA+ ให้ได้มีพื้นที่เท่าเทียมกับบุคคลทั่วไป - งานการกุศลและระดมทุน
หลายองค์กรใช้โอกาสนี้ในการระดมทุนเพื่อสนับสนุนโครงการวิจัยทางการแพทย์ กองทุนดูแลสุขภาพจิต และหน่วยงานไม่แสวงหาผลกำไร (NGOs) ที่มุ่งเน้นช่วยเหลือกลุ่ม LGBTQIA+ หรือผู้ที่กำลังประสบปัญหาในสังคม เช่น การถูกครอบครัวตัดขาด ความยากจน หรือความรุนแรงทางเพศ
Pride Month ในมุมมองของประเทศไทย
แม้ว่าในอดีต สังคมไทยจะถูกมองว่าค่อนข้างยอมรับกลุ่มคนที่มีความหลากหลายทางเพศ แต่ก็ยังมีหลายส่วนที่ต้องการการพัฒนาและปรับปรุง ทั้งในเชิงกฎหมายและทัศนคติทางสังคม อย่างเช่น กฎหมายรับรองเพศสภาพ (Gender Recognition) หรือ กฎหมายสมรสเท่าเทียม (Marriage Equality) ซึ่งยังอยู่ในขั้นตอนการพิจารณา และถือเป็นหัวข้อสำคัญที่กลุ่ม LGBTQIA+ ในไทยและนานาชาติต่างต้องการผลักดัน
อย่างไรก็ดี ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราจะเห็นกิจกรรม Pride Parade และเทศกาลฉลอง Pride มากขึ้นในเมืองใหญ่ของไทย เช่น กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ และภูเก็ต อีกทั้ง ยังมีสื่อและผู้มีชื่อเสียงในแวดวงต่าง ๆ เริ่มออกมาแสดงจุดยืนสนับสนุนและสร้างพื้นที่ปลอดภัย (Safe Space) สำหรับผู้คนทุกเพศทุกวัย เป็นสัญญาณบวกที่ช่วยให้สังคมไทยขยับเข้าใกล้ความเท่าเทียมมากยิ่งขึ้น
เราจะมีส่วนร่วมได้อย่างไร?
- เรียนรู้และแชร์ความรู้
การเปิดใจยอมรับเริ่มต้นที่การเรียนรู้ ทดลองตั้งคำถามกับตนเองและสังคมที่เราอยู่ ว่ามีอคติหรือการเลือกปฏิบัติอย่างไรบ้าง หากเรามีความรู้มากขึ้น ก็จะสามารถแชร์ข้อมูลและประเด็นต่าง ๆ ให้ผู้คนรอบข้างได้เข้าใจมากขึ้นเช่นกัน - เป็นพันธมิตร (Ally)
ถ้าคุณไม่ได้อยู่ในกลุ่ม LGBTQIA+ คุณสามารถสนับสนุนได้โดยการเป็น “พันธมิตร” กล่าวคือ รับฟัง เข้าใจ เคารพในอัตลักษณ์ และช่วยเป็นกระบอกเสียงให้กับผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ ร่วมกันประณามและต่อต้านการเลือกปฏิบัติหรือการเหยียดหยาม - เข้าร่วมกิจกรรมเฉลิมฉลองและแคมเปญต่าง ๆ
ไม่ว่าจะเป็นงานเสวนา ขบวนพาเหรด หรืองานอาสาสมัคร การเข้าร่วมกิจกรรมคือการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ว่าคุณยินดีจะร่วมมือในการสนับสนุนสิทธิและความเท่าเทียมของทุกคน - สนับสนุนธุรกิจหรือองค์กรที่เห็นความสำคัญของความหลากหลาย
เลือกสนับสนุนสินค้าหรือบริการจากแบรนด์ที่ให้ความเคารพและความสำคัญกับ LGBTQIA+ รวมถึงบริษัทที่มีนโยบายเท่าเทียมกันในที่ทำงาน ซึ่งจะทำให้เกิดการกระตุ้นให้ตลาดและองค์กรธุรกิจเปลี่ยนทิศทางสู่วัฒนธรรมการทำงานที่ไม่กีดกันผู้คน - ผลักดันประเด็นในระดับนโยบาย
ถ้าคุณสนใจเรื่องกฎหมายหรือการเมือง ลองศึกษาและเรียกร้องต่อภาครัฐ หรือนำเสนอความคิดเห็นผ่านช่องทางต่าง ๆ เช่น การร่วมลงชื่อ หรือการเรียกร้องผ่านโซเชียลมีเดีย เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนกฎหมายและนโยบายที่เอื้อต่อความเท่าเทียมทางเพศ
สรุป
Pride Month ไม่ใช่แค่การเฉลิมฉลองของกลุ่มบุคคล LGBTQIA+ เท่านั้น แต่คือช่วงเวลาที่ทุกคนในสังคมควรหยุดคิดและตั้งคำถามว่าทำไมการยอมรับความหลากหลายทางเพศจึงสำคัญ เหตุใดสิทธิและเสรีภาพจึงจำเป็นต้องถูกคุ้มครองในทุกระดับ ทั้งนี้ ไม่ว่าคุณจะเป็นใคร มีอัตลักษณ์อย่างไร หรือมีรสนิยมแบบใด มนุษย์ทุกคนล้วนมีสิทธิที่จะมีชีวิตอย่างภาคภูมิใจ ปลอดภัย และปราศจากการเลือกปฏิบัติ
ในฐานะสมาชิกของสังคมและ เราทุกคนสามารถช่วยกันผลักดันให้งาน Pride Month เป็นมากกว่าเทศกาล แต่เป็นจุดเริ่มต้นของบทสนทนาเพื่อสร้างความเข้าใจที่ยั่งยืนเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศ ให้ก้าวไปสู่สังคมที่โอบรับทุกความแตกต่างอย่างแท้จริง เพราะ “Pride” คือการเคารพในศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ของพวกเราทุกคนฉะนั้น ไม่ว่าจะมีเพศหรือรสนิยมใดก็ตาม
Pride Month จึงเป็นมากกว่างานรื่นเริงแห่งสีสัน แต่คือการยืนหยัดต่อสู้ทางประวัติศาสตร์ เพื่อประกาศว่ามนุษย์ทุกคนมีคุณค่าเท่าเทียมกันในสังคม และเป็นการส่งต่อกำลังใจแก่ผู้คนที่ยังถูกกดขี่ให้มีความหวังและความศรัทธาในตัวเองต่อไป!
